Sociaal Strafwetboek hervormd: sancties bij toepassing van glijdende uurroosters

Op 21 juni werd de wet die het Sociaal Strafwetboek hervormt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. De nieuwe bepalingen traden in werking op 1 juli 2024.

Een van de nieuwigheden is dat het Sociaal Strafwetboek voortaan sancties bevat voor werkgevers die de verplichtingen bij de toepassing van glijdende uurroosters niet nakomen.

Glijdende uurroosters

De Arbeidswetgeving schrijft strikte dagelijkse en wekelijkse arbeidsduurgrenzen voor. Deze grenzen mogen slechts in uitzonderlijke gevallen overschreden worden. Eén van de wettelijke afwijkingen is een glijdend uurrooster. Een glijdend uurrooster vermeldt:

• stamtijden, dit zijn vaste periodes waarbinnen de werknemer verplicht aanwezig moet zijn in de onderneming en
• glijtijden: dit zijn variabele periodes waarbinnen de werknemer zelf het begin en het einde van zijn werkdag en zijn pauzes kan kiezen.

De werknemer bepaalt, binnen de spelregels die gelden in de onderneming, wanneer en hoeveel hij dagelijks en wekelijks werkt waarbij volgende grenzen moeten gerespecteerd worden:

• de werknemer moet de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur naleven binnen 3 kalendermaanden. Een cao of het arbeidsreglement kan een andere referteperiode bepalen. Deze mag maximaal een jaar bedragen;
• de maximale dagelijkse arbeidsduur is 9 uur en de maximale wekelijkse arbeidsduur is 45 uur;
• de werknemer kan maximaal 12 (te veel of te weinig gepresteerde) uren overdragen naar een volgende referteperiode. Een cao kan dit aantal verhogen.

Controle via tijdsopvolgingssysteem

De werknemer moet, om de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur te kunnen respecteren, zicht hebben op het aantal uren dat hij presteerde. De werkgever heeft bij deze informatie ook belang omdat hij er op moet toezien dat de werknemer de grenzen respecteert.

Daarom moet de werkgever een systeem van tijdsopvolging voorzien. Dit systeem vermeldt voor elke betrokken werknemer:

• de identiteit van de werknemer;
• per dag de duur van de arbeidsprestaties;
• enkel voor deeltijdse werknemers: het begin en het einde van de dagelijkse prestaties en rustpauzes.

Arbeidsreglement

Werkgevers die een glijdend uurrooster toepassen in hun onderneming, moeten in hun arbeidsreglement volgende zaken vermelden:

• het begin en het einde van de stamtijd, de glijtijd en de duur van de pauzes;
• de maximale dagelijkse en wekelijkse arbeidsduur;
• de gemiddelde dagelijkse arbeidsduur;
• het begin en het einde van de referteperiode waarbinnen de werknemer de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur moet naleven;
• de regels met betrekking tot recuperatie tijdens de referteperiode van uren die de werknemer boven of onder de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur presteert;
• de sancties die gelden indien de werknemer de regels met betrekking tot het glijdend uurrooster niet naleeft.

Nieuw: sancties

Vanaf 1 juli 2024 riskeert een werkgever sancties als hij in geval van toepassing van een glijdend uurrooster:

• geen systeem van tijdsopvolging voorziet dat voor elke betrokken werknemer de te registreren gegevens bevat;
• geen systeem van tijdsopvolging voorziet dat deze gegevens bijhoudt gedurende de lopende referteperiode waarbinnen de werknemer de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur moet respecteren;
• niet de nodige maatregelen neemt opdat het systeem van tijdsopvolging kan worden geconsulteerd door:
  • elke werknemer die wordt tewerkgesteld op basis van een glijdend uurrooster, en
  • de bevoegde inspectiediensten;
• de gegevens die opgetekend worden door het systeem van tijdsopvolging niet bewaart gedurende een periode van 5 jaar na afloop van de dag waarop de gegevens betrekking hebben;
• er niet voor zorgt dat de werknemer kennis kan nemen van het precieze aantal uren dat hij binnen de referteperiode meer of minder heeft gepresteerd dan de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur van het glijdend uurrooster;
• de werknemer laat werken buiten de stam- en glijtijd, behalve in de bij wet toegestane gevallen;
• niet alle verplichte vermeldingen in het arbeidsreglement heeft opgenomen.

Opmerking: voortaan wordt ook werken buiten een uurrooster van een wisselend weekregime (mogelijkheid ingevoerd door de Arbeidsdeal) bestraft. Dit is, samen met het verbod om buiten de stam- en glijtijden te laten werken, in lijn met het algemeen verbod om werknemers te laten werken buiten de uurroosters.

Bij overtreding riskeert de werkgever een sanctie van niveau 2, dit is:

• een administratieve geldboete van 200,00 tot 2.000,00 EUR; of
• een strafrechtelijke geldboete van 400,00 tot 4.000,00 EUR.

De geldboete wordt vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers.

Een werkgever die niet alle verplichte vermeldingen in het arbeidsreglement opneemt, riskeert een sanctie van niveau 1, dit is een administratieve geldboete van 80,00 tot 800,00 EUR.

Wat betekent dit voor de werkgever?

Werkgevers die de verplichtingen bij de toepassing van glijdende uurroosters niet nakomen riskeren vanaf 1 juli 2024 een boete van 80,00 EUR tot 4.000,00 EUR.

Het is belangrijk om:

• een juist systeem van tijdsopvolging te installeren;
• de werknemer niet te laten werken buiten de stam- en glijtijden, behalve in de bij wet toegestane gevallen;
• de verplichte vermeldingen in het arbeidsreglement op te nemen.

Bron: https://www.sd.be/ellawebsite