Loonnorm 0% voor 2025 en 2026 - maaltijdcheques kunnen wel verhogen

Het koninklijk besluit dat de maximale loonnorm of loonmarge voor 2025 en 2026 vastlegt, verscheen 22 september in het Belgisch Staatsblad. De marge bedraagt 0%.

Toch betekent dat niet dat de loonkost in een bedrijf niet kan of mag stijgen. Zo zijn indexeringen en baremieke verhogingen (in ruime zin) steeds toegelaten. Ook zijn er bepaalde premies mogelijk, buiten de loonnorm. En vanaf 2026 komt er een mogelijkheid tot verhoging van het werkgeversaandeel in de maaltijdcheques, eveneens buiten de loonnorm.

Gemiddelde loonkost mag niet stijgen

Het koninklijk besluit dat de maximale loonnorm of loonmarge voor 2025 en 2026 vastlegt, verscheen vandaag in het Belgisch Staatsblad. De marge bedraagt 0%. Dat is geen verrassing, want de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) had de marge in februari van dit jaar al berekend.

De loonnorm bepaalt hoeveel de gemiddelde loonkost per werknemer in elke onderneming gedurende twee jaren maximaal mag stijgen, in vergelijking met de gemiddelde loonkost over de afgelopen twee jaren.

De principes rond de loonnorm of loonmarge staan in de zogenaamde wet van ’96. De tweejaarlijkse norm zelf wordt door de sociale partners in een cao van de Nationale Arbeidsraad, en wanneer dat niet lukt, door de regering in een koninklijk besluit vastgelegd.

De maximale marge voor 2025 en 2026 is 0%. Op ondernemingsniveau mag de gemiddelde loonkost per werknemer, uitgedrukt in voltijdse equivalenten, in principe niet stijgen. Individuele loonsverhogingen zijn wel mogelijk, maar enkel voor zover ze de gemiddelde loonkost in de onderneming niet doen stijgen.

Indexeringen en baremieke verhogingen gegarandeerd

Indexeringen en baremieke verhogingen zijn toch gegarandeerd. Hoewel ze natuurlijk de loonkost in een bedrijf doen stijgen, vallen ze volledig buiten de loonnorm. Er wordt geen rekening mee gehouden om te beoordelen of een bedrijf de loonnorm respecteert.

Maaltijdcheques verhogen

Bepaalde specifieke loonelementen laten we ook buiten beschouwing. Bijvoorbeeld de zogenaamde cao nr. 90 bonus, of de winstpremie. Een nieuwigheid op dit vlak wordt de eventuele verhoging van de maaltijdcheques. De regering wil immers het huidige maximum van de werkgeversbijdrage in een maaltijdcheque (6,91 euro) vanaf 1 januari 2026 met twee euro verhogen, naar maximaal 8,91 euro. Let op: dit betekent niet dat maaltijdcheques moeten stijgen. Die beslissing is aan de sector, of aan de werkgever. De mogelijkheid wordt wel gecreëerd.

Zonder bijkomende uitzondering zou zo’n verhoging in de regel leiden tot een overtreding van de maximale loonnorm. Daarom voorziet een ontwerp van wet dat verhogingen van de werkgeverstussenkomst in het bedrag van de maaltijdcheque met maximaal twee euro, die in 2026 worden toegekend, eveneens buiten beschouwing blijven bij de beoordeling van de loonnorm. Deze wettekst moet wel nog in het parlement ingediend, en daar behandeld en gestemd worden.

Sectorale onderhandelingen

De publicatie van de 0% loonnorm is de laatste stap om de norm juridisch bindend te maken. De paritaire comités zijn ondertussen volop bezig met de voorbereiding van hun tweejaarlijkse onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden in de sector.

Gevolgen voor de werkgever: wat betekent de loonnorm concreet?

De loonnorm is in de eerste plaats een 'macro-norm'. Ze moet ervoor zorgen dat de concurrentiekracht en de tewerkstelling in België op peil blijven. Voor de onderhandelaars op sectoraal vlak is het een dwingend kader om de onderhandelingen over loonsverhogingen en andere arbeidsvoorwaarden op te starten. Met een loonnorm van 0% zit een algemene sectorale loonsverhoging, boven op de indexering, er niet in.

Maar er is ook impact voor individuele werkgevers en werknemers:

• de werkgever moet de gemiddelde loonnorm respecteren. Hij moet de maximale stijging, gemiddeld over 2025 en 2026, over al zijn werknemers heen naleven. Doet hij dat niet, dan stelt hij zich formeel juridisch bloot aan het risico van een administratieve geldboete van 250 tot maximaal 5.000 euro per betrokken werknemer, met een maximum van 100 werknemers;

• de loonnorm zegt niets over individuele loonsverhogingen. Eén werknemer kan perfect een loonsverhoging krijgen. Op voorwaarde uiteraard dat de gemiddelde maximale loonkoststijging binnen de onderneming niet overschreden wordt;

• de werkgever kan probleemloos de bestaande mechanismen van indexering en 'baremieke loonsverhogingen' verder toepassen. Cao-afspraken hierover zijn zelfs verplicht toe te passen. Beide vallen buiten de loonnorm. Administratieve interpretaties vullen de notie 'baremieke verhoging' ruim in, waardoor bestaande systemen van loonsverhoging op basis van objectieve evaluaties of criteria (performance, merit, resultaten) als 'barema' kunnen beschouwd worden – en dus ook gedoogd worden;

• bepaalde loonelementen vallen buiten de loonnorm. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de niet-recurrente resultaatsgebonden voordelen (de zogenaamde CAO 90-bonus), de innovatiepremie en de winstpremie. Zoals hoger aangehaald, zal in 2026 ook de eventuele verhoging van de patronale tussenkomst in de maaltijdcheques met maximaal twee euro (tot eventueel 8,91 euro) niet aangerekend worden op de loonnorm.

Bron: https://www.sd.be/ellawebsite