Werken op de dag van de verkiezingen

Op 9 juni 2024 moeten we met z’n allen gaan stemmen voor de Europese, federale en regionale verkiezingen. Voor de Europese verkiezingen moeten ook jongeren van 16 en 17 jaar voor de eerste keer gaan stemmen.

Sommige burgers moeten bovendien voorzitter of bijzitter zijn in een stem- of telbureau.

Werknemer als lid van een stem- of telbureau

De werknemer die voorzitter of bijzitter is van een stem- of telbureau, heeft altijd het recht om afwezig te zijn van het werk om zijn burgerplicht te vervullen. Afhankelijk van de situatie zal de afwezigheid met of zonderloonbehoud zijn.

Bijzitters

Werknemers die optreden als bijzitter hebben een recht op afwezigheid (zonder loonbehoud). Binnen bepaalde perken mogen zij afwezig zijn met behoud van hun normaal loon. Dan geldt dus een regeling van klein verlet.

Voor de Europese, federale en regionale verkiezingen ziet dat er als volgt uit                    

Bijzitters in een hoofdstembureau of een enig stembureau: de nodige tijd

Bijzitters in een hoofdbureau bij verkiezing van het Europees Parlement: de nodige tijd, maar maximum 5 dagen

Bijzitters in een hoofdbureau voor stemopneming: de nodige tijd, maar maximum 5 dagen

We vermelden toch even dat dit uiteraard enkel geldt wanneer de werknemer op het moment dat hij als bijzittermoet fungeren, normaal aan het werk moest zijn. Wat voor de meeste werknemers, gezien de verkiezingen opeen zondag plaatsvinden en de telling vaak elektronisch en dus vrij vlot verloopt, niet het geval is.

Voorzitters en secretarissen

Ook de voorzitters en de secretarissen hebben een recht op afwezigheid. De werkgever moet hen de nodige tijd geven om hun wettelijke plicht te kunnen uitvoeren. Voor hen is echter nooit recht op loonbehoud voorzien.

Werknemer als kiezer

In ons land geldt een algemene stemplicht voor meerderjarigen. Voor de Europese verkiezingen moeten ook de jongeren van 16 en 17 jaar voor de eerste keer gaan stemmen.

Voor de werknemers die op zondag 9 juni 2024 moeten werken, kan dit praktische problemen geven.

Die werknemers beschikken over verschillende mogelijkheden:

Zelf gaan stemmen (maar geen loonbehoud)

De stemplicht vervullen is uiteraard een burgerplicht. Een werknemer heeft recht op de nodige tijd om zij burgerplicht te vervullen. Als het niet mogelijk is om buiten de werkuren te gaan stemmen, kan hij dus afwezig zijn voor de duur die nodig is om te gaan stemmen. 

De werknemer moet zijn afwezigheid vooraf met de werkgever overleggen. Er is immers geen concreet kader voor het recht op afwezigheid voorzien. Werkgever en werknemer kunnen dan in onderling akkoord een pragmatische regeling treffen.

Er is geen recht op loon. Daarom kiezen veel werknemers om een volmacht te geven.

Stemmen bij volmacht

Een werknemer kan er ook voor kiezen om te stemmen bij volmacht. De werkgever moet op het volmacht-formulier bevestigen dat de aanwezigheid van de werknemer op het werk vereist is. Er moet geen attest meer bij de volmacht gevoegd worden, zoals dat bij de vorige verkiezingen wel van toepassing was.

De werknemer kan dan een volmacht geven aan elke kiesgerechtigde. Een familieband of dergelijke is niet nodig.