Gezondheidsrisico's voor zwangere werkneemsters: vergeet aangifte Fedris niet

Zwangere werkneemsters mogen geen werk uitvoeren dat hun eigen gezondheid of die van hun ongeboren kind in gevaar brengt. Als je als werkgever vermoedt dat er een risico bestaat voor de gezondheid van je zwangere werkneemster, moet je de volgende acties ondernemen:

1. Een risicoanalyse laten uitvoeren en, indien nodig, maatregelen nemen om de werkneemster te beschermen.
2. Een aangifte doen bij Fedris zodra een gezondheidsrisico is vastgesteld.

Beide acties zijn wettelijke verplichtingen voor alle werkgevers.

Risicoanalyse en preventieve metingen

De risico’s kunnen onder andere bestaan uit:

• Fysische agentia: manuele lasten, lawaai, trillingen, extreme temperaturen...
• Chemische agentia: chemische stoffen
• Biologische agentia: bacteriën, virussen of parasieten

Als een van deze risico’s op de werkplek aanwezig is, moet de werkgever een aanvraag indienen voor een verzoek gezondheidstoezicht bij de  Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk waarbij hij is aangesloten.

De preventieadviseur-arbeidsarts analyseert dan de arbeidsomstandigheden, bepaalt of er effectief een risico is voor de gezondheid van de werkneemster of haar ongeboren kind en geeft advies over de te nemen maatregelen via het formulier Gezondheidsevaluatie.

Mogelijke maatregelen zijn:

Aanpassing van de arbeidsomstandigheden of werktijd

De werkgever moet eerst nagaan of het werk aangepast kan worden zodat de werkneemster haar werkplek niet moet verlaten. Bijvoorbeeld door het vermijden van risicovolle taken en/of het aanpassen van de werkuren. De zwangere werkneemster mag door deze aanpassingen geen loonverlies lijden.

Wijziging van werkpost

Indien een aanpassing van de arbeidsomstandigheden of werktijd onmogelijk of onrealiseerbaar blijkt, kan de werkgever de werkneemster tijdelijk toewijzen aan een andere werkpost. Als de betrokken werkneemster als gevolg hiervan wel een loonverlies lijdt, kan zij een uitkering aanvragen bij haar ziekenfonds (hiervoor moet zij dezelfde documenten indienen als bij een volledige werkverwijdering).

Volledige verwijdering van het beroepsrisico

Indien de zwangere werkneemster niet op een andere werkpost kan worden ingezet, moet de werkgever haar arbeidsovereenkomst schorsen. Dit wordt beschouwd als een volledige verwijdering van het beroepsrisico. De preventieadviseur-arbeidsarts bepaalt de duur van de verwijdering en kan die herzien indien nodig. Bij een volledige werkverwijdering kan de werkneemster een uitkering ontvangen in het kader van de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Ze moet aan haar ziekenfonds volgende documenten bezorgen:

• Het attest van verwijdering van het werk voor zwangere, bevallen of zogende werkneemsters (wet van 16 maart 1971), correct ingevuld door haar werkgever
• Een kopie van het formulier gezondheidsevaluatie, ingevuld door de preventieadviseur-arbeidsarts.
• Een medisch attest van haar behandelend arts met vermelding van de vermoedelijke bevallingsdatum en, indien van toepassing, een melding van een meerlingzwangerschap

Aangifte bij Fedris

Als de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer heeft vastgesteld dat er een gezondheidsrisico bestaat en dat de werkgever maatregelen moet nemen, is de werkgever verplicht om hiervan aangifte te doen bij Fedris. De aangifte kan online gebeuren via socialsecurity.be.

Voorbeeld van een aangifte door een fictieve werkgever (pdf - 533 KB)

Na de online indiening wordt het formulier digitaal doorgestuurd naar Fedris. De werkgever ontvangt een bevestiging via zijn eBox.

Wie mag de aangifte doen?

De werkgever kan de aangifte zelf doen. Hij kan er echter ook voor kiezen om hiervoor een mandaat te geven aan een andere persoon of organisatie. Er zijn twee opties:

• Een medewerker of externe partner: bijvoorbeeld de preventieadviseur of een HR-medewerker of een extern sociaal secretariaat. Hoe een mandaat geven aan een derde partij? (pdf - 1,4 MB)

• De Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk. 

Let op: De werkgever blijft altijd verantwoordelijk voor een correcte indiening van de aangifte, ook als hij dit mandaat aan iemand anders toevertrouwt.

Waarom is deze aangifte verplicht?

Fedris volgt en analyseert systematisch de gevallen waarbij zwangere werkneemsters tijdelijk van het werk worden verwijderd omwille van gezondheidsrisico’s. De verzamelde gegevens helpen om preventieve maatregelen te verbeteren en nieuwe beleidslijnen te ontwikkelen ter bescherming van zwangere werkneemsters en hun ongeboren kind.

Bron: Fedris. (z.d.). Gezondheidsrisico's voor zwangere werkneemsters. Geraadpleegd op 5 juni 2025, van https://www.fedris.be/nl/werkgever/beroepsziekten-...